Topstukken Print

Het kleinste archiefstuk
Het kleinste document in het Drents Archief is deze zakalmanak voor dames voor het jaar 1818. Het boekwerkje van 7 x 5 centimeter is gedrukt door J. Oomkens in Groningen een heeft toebehoord aan een lid van de familie Tonckens. Het almanakje bevat een kalender, praktische informatie over de vertrektijden van veerdiensten en postkoetsen en ruimte om afspraken te noteren.

dalmanak


Drentse vooruitgang
In 1951 liet Het Drents Genootschap een film over de provincie maken. Ontwikkeling, industrialisatie, mechanisatie en productie komen in beeld. De boodschap was duidelijk: Drenthe verstaat de moderne tijd! Op deze stil is Rademakers IJzergieterij te zien, een van oorsprong Rotterdams bedrijf dat zich in 1948 in Klazienaveen vestigde.

film.jpg


Zuivel voor de export
De industrialisatie kwam in Drenthe aan het eind van de negentiende eeuw op gang met de oprichting van tientallen zuivelfrabrieken op stoomkracht. De zuivelfabriek Roden-Zevenhuizen ging het voor de wind. Deze grote fabriek produceerde vóór de Tweede Wereldoorlog al voor de buitenlandse markt, zoals te zien is aan dit wikkel voor een melkblikje.

zuivel.jpg


Schaatsers op een kadasterkaart
De Franse landmeter Jobard tekende in 1813 deze schaatsenrijders op de kadasterkaart die hij van Gieten maakte. Ook de cartouches op andere kadasterkaarten heeft hij van versieringen voorzien. Het opmeten en tekenen van heel Nederland nam vele jaren in beslag, zodat het Kadaster pas in 1832 kon worden ingevoerd.

schaatsen


Stoelen aan de kant
Deze foto geeft een goed beeld van het interieur van een Drentse boerderij. Provinciale Monumentenzorg maakte deze opname in 1965 in de boerderij van de familie Rump uit Kolderveen. In het midden van de kamer staat de kachel, daarachter het fornuis en boven de schouw een rij wandborden. De muren zijn betegeld en de stoelen staan, zoals gebruikelijk, aan de kant.

monument


Nieuwjaarswens
Op ongeveer tienjarige leeftijd schreef Lucas Oldenhuis Gratama (1815-1887) deze nieuwjaarswens aan zijn ouders Sibrand Gratama en Johanna Gesina Oldenhuis Kymmell. In de negentiende eeuw kwam het versturen of langsbrengen van een nieuwjaarswens steeds meer in gebruik. De wens werd meestal geschreven in de vorm van een gedicht op een blad papier met een mooie illustratie.

wens.jpg


De geheimzinnige bewoners van Vredeveld
In het Drents Archief worden de memoires en de agenda van Augustinus van Valkenstijn (1809-1871) bewaard, met daarin een haarlok van zijn echtgenote Louise Aubry d’Arancey. Het echtpaar leidde in het huis Vredeveld, even buiten Assen, een teruggetrokken leven. Dat was aanleiding tot veel geruchten en geheimzinnigheid rond het huis en zijn bewoners.

agenda.jpg


Kaart van de Landschap Drenthe
Een fragment van de kaart die Cornelis Pijnacker in 1638 van de Landschap Drenthe maakte. Er zijn verschillende uitvoeringen van de kaart verschenen. Op deze uitgave is een Drents tafereel met turfgravers toegevoegd. Meer dan anderhalve eeuw is de kaart van Cornelis Pijnacker de beste afbeelding van de provincie geweest.

kaart.jpg


Het manuscript van ‘Bartje’
In 1934 en 1935 werkte Anne de Vries aan zijn roman ‘Bartje’. Twintig groene schoolschriftjes schreef hij vol over het Drentse arbeidersjongetje Bartje Bartels. De toonaangevende critici in Drenthe vonden het boek schadelijk voor het imago van de provincie. Toch werd ‘Bartje’ enorm populair en na verschillende vertalingen zelfs wereldberoemd. Het Drents Archief bewaart het originele manuscript in een speciaal doosje, als onderdeel van de Collectie Handschriften.

bartje.jpg


Een bedelaar in Veenhuizen
Duizenden bedelaars en landlopers uit heel Nederland werden rond 1900 naar de rijkswerkinrichtingen in Veenhuizen gestuurd. Hun vingerafdrukken, signalement en foto zijn te bekijken in het Drents Archief. Veel 'bewoners' keerden regelmatig terug. Ze werden kort na hun vrijlating al weer opgepakt en veroordeeld voor dezelfde overtreding.

bedelaar


Zeemeerminnen
De tekening hieronder is van de hand van Pieter Serwouters. Hij was oorspronkelijk graveur en tekenaar. In 1639 werd hij echter boekhouder van de Compagnie van Hollandsche Participanten, een veencompagnie van Hollandse kooplieden die de veengebieden bij Smilde wilde ontginnen. Toch kon Pieter het tekenen niet laten. De boekhoudregisters heeft hij met prachtige pentekeningen geïllustreerd.

meermin.jpg
 
disclaimer