Wat kun je vinden in belastingregisters?
In belastingregisters uit de periode vóór 1811 kun je informatie vinden over het bezit van personen. Waren ze rijk of arm? Hadden ze een huis of boerderij in bezit? Hieronder vind je enkele voorbeelden. Je vindt deze registers in onze database 'Personen'. Kijk vervolgens bij het filter 'Soort akte' en kies het register waarin je wil zoeken.
Haardstedengeldregisters
Het haardstedengeld was een belasting die elke gebruiker van een huis moest betalen. De grootte van het huis werd uitgedrukt in het aantal paarden waarmee de boer het landbouwbedrijf uitoefende. Een ‘vol huis’ was van een ‘vierpaardsboer', die vier gulden haardstedengeld moest betalen. Boeren met minder bezit betaalden drie, twee of een gulden. Wie geen boer was, werd als keuter beschouwd en betaalde een gulden. Voor een ambacht, nering of ambt werd ook een gulden gerekend. Een timmerman betaalde dus twee gulden: een gulden als keuter en een gulden voor zijn ambacht. Arme mensen hoefden niks te betalen. De personen in het haardstedengeldregister staan vaak in een vaste volgorde vermeld. In combinatie met de gegevens van het Kadaster uit 1832 zou je met veel geduld en moeite een bewoningsreconstructie van een dorp in de achttiende eeuw kunnen maken.
30ste en 40ste penning
De 30ste en 40ste was een belasting op erfenissen en op de verkoop van onroerend goed. De 30ste penning (3,3%) werd geheven over alle erfenissen die in de zijlinie of op niet-verwanten vererfden. Erfenissen van ouder op kind waren vrij van belasting. Bij de overdracht van onroerend goed moest de 40ste penning betaald worden: 2,5% van de waarde van het betreffende goed.
Grondschatting
De grondschatting was een belasting die elke gebruiker (eigenaar of bewoner) moest betalen over de waarde van zijn onroerende bezittingen. Wie een groot huis en veel grond bezat of gebruikte, betaalde meer dan de keuter met een schamel huisje. De grondschatting werd voor het eerst geheven in 1630. In 1654 werden de registers vernieuwd en bleven tot 1750 in gebruik. De grondschatting vind je niet in onze database met personen maar in de Oude Staten archieven 1344-1815 via deze link.
Bezaaide landen 1612
Het registers van bezaaide landen geven aan wie in 1612 in de Drentse dorpen bouwland had ingezaaid. Ze zijn per dorp opgemaakt. Ga naar de database 'Personen' en filter bij 'Soort akte' op 'Bezaaide landen'.