Voortgezet onderwijs

Laat leerlingen kennismaken met verhalen die bewaard worden in het Drents Archief

Voor kinderen lijkt oorlog iets van ver weg, of iets van vroeger. Toch speelt het ook nu, met de oorlogen in Oekraïne en in Gaza. Misschien hebben ze zelf vriendjes of klasgenootjes die hun land moesten ontvluchten. Door hun verhalen, voelen leerlingen wat oorlog met mensen doet.

Kennen leerlingen persoonlijke verhalen van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog leefden? Hoe was het om te moeten onderduiken of juist onderduikers te helpen? Hoe was het om als hongervluchteling bij een wildvreemd gezin achter te blijven zonder ouders? En wat als je een oproep kreeg voor een werkkamp in Duitsland?

Al deze vragen komen aan bod in 'Het Oorlogsdagboek van Drenthe'. Tijdens dit programma kruipen leerlingen in de huid van Benno, Antje, Truus, Jo en Harry die in Drenthe de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Wat deden ze als er gebombardeerd werd of als een broer onder schot werd gehouden door een Duitser? En welke keuzes moesten ze maken? 

Leerlingen onderzoeken in dit programma historische bronnen en leren de personages en hun leven kennen in een quiz en strip. In de strip zijn ze zelf de hoofdpersoon. De strip maken ze aan de hand van Augmented Reality*. Zo maken ze hun eigen Oorlogsdagboek van Drenthe.  In het Drents Archief liggen originele dagboeken, brieven en manuscripten.

* Dit is een live, direct of indirect, beeld van de werkelijkheid waaraan elementen worden toegevoegd door een computer.

Leer meer over de hoofdpersonen van het programma

De hoofdpersonen in het programma zijn:

• Benno, een Joodse jongen van 15 jaar uit Assen. In zijn dagboek schrijft hij over de natuur en zijn leven.
• Harry, een hongervluchteling uit Den Haag. In de Wijk beleeft hij de mooiste tijd van zijn leven.
• Truus, een Joods meisje uit Hoogeveen. Ze overleeft de oorlog door onder te duiken.
• Jo, een boerenzoon uit Nieuwlande. In zijn huis wonen onderduikers.
• Antje, de dochter van een NSB'er. Na de oorlog komt ook zij in kamp Westerbork terecht.

Het innovatieve, interactieve prijswinnende programma zal worden ingeleid met een introductiefilm en een rondleiding langs een kleine tentoonstelling. Daarna kiezen de leerlingen per groepje één van de hierboven genoemde personages om de quiz en strip te maken. Ze leren bronnen te interpreteren en hun historisch besef groeit. Bekijk deze video op YouTube (wordt geopend in een nieuw tabblad) voor een indruk van het programma.

Met dank aan

Het educatieve concept Oorlogsdagboek van Drenthe is bedacht door Studio Louter en werd gefinancierd door Provincie Drenthe, Fonds voor Cultuurparticipatie, Gemeente Assen, Gemeente Hoogeveen, Gravin van Bijlandt stichting, BSP fonds, Rabofonds, het Mondriaanfonds en het V-fonds (mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij, de Bankgiroloterij en de Nederlandse Loterij).

Aansluiting onderwijs

Leerlingen doen kennis op over het leven de Tweede Wereldoorlog door middel van bronnenonderzoek met authentieke bronnen uit het Drents Archief. Door in de huid te kruipen van een personage van ongeveer dezelfde leeftijd, staan de leerlingen stil bij het leven van de jongeren in de oorlog en de keuzes die zij moesten maken. Behandelt de tijd van wereldoorlogen en holocaust. 

Culturele Mobiliteit

Het Oorlogsdagboek van Drenthe is niet alleen te boeken als los programma, maar ook via het Culturele Mobiliteitsplan. Dankzij financiële steun van de provincie Drenthe kunnen scholen voor primair onderwijs met touringcars van Culturele Mobiliteit naar het Drents Archief. Voor een aantrekkelijk tarief wordt het vervoer voor scholen in Drenthe van deur tot deur geregeld! Aanmelden kan via Kunst en Cultuur Drenthe(wordt geopend in een nieuw tabblad).

Praktische informatie en aanmelden

Voor wie (groepen): klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs; BB, KB, GL en TL
Sluit aan bij: kerndoelen 51 t/m 53 en Cultureel Erfgoed
Max. aantal leerlingen: 30
Benodigde begeleiding: 1 per 30 leerlingen
Boekingsperiode: via de CULMO is dit programma van oktober t/m april te boeken inclusief busvervoer. Losse boekingen kunnen het hele schooljaar rechtstreeks bij het Drents Archief gedaan worden
Lesmateriaal: Ja, download hier de lesbrief (wordt geopend in een nieuw tabblad)
Duur: 2 uur Kosten: € 5,- per leerling
Locatie: Drents Archief, Brink 4, 9401 HS Assen of gastles op school.
Vervoer: de scholen zorgen zelf voor het vervoer naar het Drents Archief of regelen vervoer via Culturele Mobiliteit (zie hierboven)
Meer informatie en aanmelden: neem contact op met een van onze educatief medewerkers.

Iets van het verleden of juist heel actueel?

Wanneer begon de slavernij? Was er in de tijd van de Grieken en Romeinen ook al sprake van slavernij of was dat pas later? Hoe kijken we tegenwoordig aan tegen slavernij?

Ook Drenthe heeft een slavernijverleden

Belangrijke Drentse families hadden aandelen in plantages met tot slaaf gemaakten in Suriname. Zij brachten vrijwel nooit een bezoek aan hun plantages, maar verdienden er wel geld mee. Het toezicht op de plantages lieten zij over aan directeuren. Administrateuren hielden de rijke Drenten in jaarverslagen op de hoogte van alles wat er op de plantages gebeurde. Een aantal van die jaarverslagen is in het Drents Archief bewaard gebleven.

In dit programma duiken de leerlingen in het leven van de tot slaaf gemaakten op de Surinaamse plantages en komen ze meer te weten over het Drentse slavernijverleden. De leerlingen spelen digitaal een spel in de oude kelders van het Drents Archief. Met de hulp van computers, scanners en oude archiefstukken ontdekken zij het slavernijverleden, koloniale producten en het behoud en beheer van een archief. Daarnaast bekijken leerlingen in de studio oude archiefstukken en spelen ze een quiz over het archief en de slavernij. Wie weet uiteindelijk het meeste over deze onderwerpen?

Het programma begint (in overleg) om 9:30 uur. Om 10:30 worden de groepen gewisseld. om 11:30 uur is het programma klaar. De leerlingen krijgen tijdens de wissel tijd om iets te drinken en te eten (zelf meebrengen). De leerkrachten en begeleiders krijgen een kopje koffie of thee.

Indeling groepen

De groep wordt in tweeën gesplitst. We vragen je om hier op school alvast over na te denken. Bij kleinere groepen (minder dan 20 leerlingen) starten we met de hele groep het programma in de Studio. Na de pauze spelen we het spel in de kelders van het archief.

Culturele Mobiliteit

Het programma Slavernij is niet alleen te boeken als los programma, maar ook via het Culturele Mobiliteitsplan. Dankzij financiële steun van de provincie Drenthe kunnen scholen voor primair onderwijs met touringcars van Culturele Mobiliteit naar het Drents Archief. Voor een aantrekkelijk tarief wordt het vervoer voor scholen in Drenthe van deur tot deur geregeld! Aanmelden kan via Kunst en Cultuur Drenthe (wordt geopend in een nieuw tabblad).

Praktische informatie en aanmelden

Voor wie (groepen): Klas 1 t/m 3 (VMBO) en klas 1 en 2 (HAVO/VWO)
Sluit aan bij: SLO-Kerndoelen: Oriëntatie op jezelf en de wereld. Tijd, kerndoel 37, 51, 52 en 53 (tijd van pruiken en revoluties 1700-1800 slavernij); Kunstzinnige oriëntatie, kerndoel 54, 55 en 56 (cultureel erfgoed). Kerndoelen Nederlands: 1,4,9,12,
Max. aantal leerlingen: 48 Benodigde begeleiding: 1 per 30 leerlingen
Boekingsperiode: via de CULMO is dit programma van oktober t/m april te boeken inclusief busvervoer. Losse boekingen kunnen het hele schooljaar rechtstreeks bij het Drents Archief gedaan worden
Lesmateriaal: Ja, download hier de lesbrief (wordt geopend in een nieuw tabblad)
Duur: 2 uur Kosten: € 5,- per leerling
Locatie: Drents Archief, Brink 4, 9401 HS Assen
Vervoer: de scholen zorgen zelf voor het vervoer naar het Drents Archief of regelen vervoer via Culturele Mobiliteit (zie hierboven)
Meer informatie en aanmelden: neem contact op met een van onze educatief medewerkers.

Laat leerlingen kennismaken met verhalen die bewaard worden in het Drents Archief

 Vrijheid en gelijkheid: het is lang niet voor iedereen vanzelfsprekend. In 2024 en 2025 staan we extra stil bij onze vrijheid. Het is dan immers 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. In de hele geschiedenis hebben mensen zich ingezet voor vrijheid en gelijkheid, en dat doen ze nog steeds. Of het nu gaat om vrijheid van tot slaaf gemaakten, het vrouwenkiesrecht of gelijke rechten voor LHBTI’ers.

Leer meer over vechten voor vrijheid

In de Escaperoom Vrijheid, Gelijkheid maken leerlingen kennis met verschillende groepen die gevochten hebben voor hun vrijheid. Ze leren over deze groepen* en kijken vanuit een helikopterview naar alle groepen die vechten voor vrijheid en gelijkheid. En ze maken kennis met een journalist die in de 30e eeuw terugkijkt op de gebeurtenissen van nu. 

De klas wordt gesplitst in 2 groepen en het hek gaat op slot. Aan de hand van opdrachten en door samen te werken komen de leerlingen steeds meer te weten over vrijheid en gelijkheid. Lukt het de leerlingen alle opdrachten te maken en de code te kraken? Kunnen ze elkaar bevrijden en het verhaal van de journalist vinden? Wat heeft de journalist te vertellen over al die groepen die in de geschiedenis voor vrijheid en gelijkheid hebben gevochten en dat nu nog doen? En wat betekent Vrijheid, Gelijkheid voor de leerlingen?

*Let op: we hebben een selectie gemaakt uit een aantal groepen die gevochten hebben voor vrijheid en gelijkheid. We beseffen ons dat er nog veel meer groepen en individuen zijn voor wie dit geldt, maar vanuit praktisch oogpunt is het helaas niet mogelijk álle groepen en individuen in het programma te verwerken.

Aansluiting onderwijs en kerndoelen 

De Escaperoom Vrijheid, Gelijkheid kan lesstofvervangend zijn, maar ook als aanvulling voor de geschiedenis- en maatschappijlessen op school worden ingezet. Het programma sluit aan op VO kerndoelen 36, t/m 40, 43, 44 en 47.

Praktische informatie en aanmelden

Voor wie: klas 1 en 2 (praktijkonderwijs, VMBO, HAVO, VWO)
Sluit aan op: VO kerndoelen 36, t/m 40, 43, 44 en 47.
Max. aantal leerlingen: 24
Benodigde begeleiding: 1 per 24 leerlingen
Boekingsperiode: via de CULMO is dit programma van oktober t/m april te boeken inclusief busvervoer. Losse boekingen kunnen het hele schooljaar rechtstreeks bij het Drents Archief gedaan worden
Lesmateriaal: Ja, download hier de lesbrief (wordt geopend in een nieuw tabblad) 
Duur: 1,5 uur Kosten: € 5,- per leerling
Locatie: Drents Archief, Brink 4, 9401 HS Assen
Meer informatie en aanmelden: neem contact op met een van onze educatief medewerkers