In het voorjaar van het tachtigste bevrijdingsjaar stond het Drents Archief met verschillende activiteiten stil bij de Tweede Wereldoorlog en de roerige tijd daarna. Door verschillende verhalen te vertellen en invalshoeken te belichten, proberen we de herinnering aan de oorlog levend te houden en nodigen we iedereen uit onderzoek te doen naar de oorlogsgeschiedenis van zijn of haar familie.
Het leverde de volgende activiteiten op:
Verhalen op locatie
Tussen 5 april en 4 mei werden op verschillende locaties door heel Drenthe verhalen verteld. Verhalen over oorlog, verzet en vervolging, verhalen die indruk op je maken en ontroeren. In Coevorden stond de inval op 10 mei 1940 centraal. Documentairemaker Remko Meijer vertelde het verhaal over de inval bij het monument op de kruising tussen de Nieuwe Dijk en de Krimweg.
Onderduiken was het thema in Valthe. Bertus Zefat, kippenboer in Valthe, bood tijdens de oorlog onderdak aan Joodse onderduikers. Eerst in een lege kippenschuur, later in een verborgen hol in het Valtherbos. Historicus Johan Withaar vertelde op die locatie, een indrukwekkend verhaal over onderduik en verraad.
Op het Holtingerveld bij Havelte waren honderden Duitse vliegtuigen actief tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het hele dorp Darp moest plaatsmaken voor Fliegerhorst Havelte. Onderzoeker Jelle Kootstra gaf een rondleiding over het voormalige vliegveldterrein.
In Assen vertelde Kitty Janssen van de Asser Historische Vereniging over het bombardement van Engelse bommenwerpers boven Assen. Zeven mensen kwamen om, sporen van het bombardement zijn nog steeds zichtbaar.
En in Yde de Punt werd door burgemeester Thijssen van Tynaarlo een plaquette onthuld, ter nagedachtenis aan communistisch verzetsstrijder Jan Stoffer Alberts.
Muziektheater 'Een uurtje gelukkig te zijn'
Theatermaker en artiest Ken Besuijen trad samen met zijn jazzorkest op in Herinneringscentrum Kamp Westerbork met muziek uit de jaren 30 en 40 van de vorige eeuw. Het verhaal speelde zich af in een tijd waarin angst regeerde en niets zeker was. Speciaal voor deze activiteit reed er een pendelbus tussen het NS-station Assen en het Herinneringscentrum in Hooghalen.
Themarondleidingen door het depot
Onze experts namen bezoekers tijdens vier themarondleidingen mee in het depot. Ze lieten de mooiste, meest aangrijpende en belangrijkste archiefstukken met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog zien. Elke rondleiding stond een ander thema centraal: Duitse bezetter, Jodenvervolging, verzet en de NSB. De rondleidingen waren gratis toegankelijk.
Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet
Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet is een jaarlijks terugkerend programma van sprekende herdenkingen. Op de plek waar mensen woonden en/of werkten tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog (WOII) werden hun verhalen verteld door onderzoekers, schrijvers, studenten of nazaten. In de Studio van het Drents Archief draaiden de hele dag WOII-documentaires en in de Digilounge was een WOII-spreekuur. In samenwerking met de Asser Historische Vereniging organiseerden we wandelingen door Joods Assen.
Actie Niet Weggooien!
Wie thuis nog brieven, foto's, een dagboek, tekening of ander voorwerp uit de (na)oorlogse jaren in Drenthe heeft liggen, wordt met de Actie Niet Weggooien! opgeroepen deze niet weg te gooien maar in te brengen en te laten beoordelen door experts van het Drents Archief en Drents Museum. Spullen die op het eerste gezicht onbelangrijk lijken, kunnen veel informatie opleveren over deze periode en zijn dus de moeite waard om te bewaren.
Blog: Paradox van de vrijheid
We publiceerden een aantal verhalen over de periode na de bevrijding. In ieder verhaal staat een thema centraal zoals NSB, verzet en de terugkeer van de Joodse bevolking. Heb je ze gemist? Geen zorgen, hier kun je ze nog eens rustig nalezen (wordt geopend in een nieuw tabblad).
Zelf onderzoek doen?
Wil je beginnen met het doen van onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog? Wil je bijvoorbeeld meer te weten komen over jouw eigen familiegeschiedenis of woonplaats in deze periode? Raadpleeg onze onderzoeksgids Tweede Wereldoorlog voor tips en bronnen die je kunt gebruiken bij het onderzoek.