Kymmell is een bekende achternaam in Drenthe. Deze achternaam stamt af van de Duitse majoor Abraham Kymmell. Zijn zoon vestigde zich in de zeventiende eeuw in Nederland, waar de familie al snel opklom tot invloedrijke bestuurders. Twee eeuwen later was de familie nog steeds erg machtig en behoorde ze tot de rijkste inwoners van Drenthe.
Een van Abraham Kymmell’s verre nazaten was Jan Abraham Rudolph Kymmell (1851-1922). Hij was - achteraf gezien - een van de opmerkelijkste medewerkers uit de geschiedenis van het Drents Archief.
Begin van zijn leven
Jan Abraham Rudolph Kymmell werd geboren op 4 november 1851 in Assen als zoon van Georg Rudolph Wolter Kymmell, en Anna Clasina Ovink. Hij was de oudste van vier kinderen. Na het gymnasium te hebben afgerond ging hij in filosofie studeren in Groningen. De studie verliep moeizaam, omdat zijn vader niet genoeg financiële middelen had om de studie te betalen. Hierdoor moest de jonge Kymmell noodgedwongen stoppen met de studie en ging aan de slag als administratieve hulp bij het Provinciaal Archief in Assen. Zijn vader werkte hier ook. Jan Abraham Rudolph werkte twee jaar bij het archief.
Burgemeester
Dankzij de relaties van zijn vader werd Jan Abraham Rudolph in 1877 tot burgemeester en secretaris van Havelte benoemd. Hij was echter niet in staat om daar iets zinvols te verrichten, kampte met een alcoholprobleem en had daarnaast andere vage lichamelijke klachten. Door Kymmell’s onvermogen om iets zinnigs uit te voeren moest zijn vader af en toe ingrijpen en verantwoordelijkheden overnemen, zo moest zijn vader meerdere malen de gemeenteadministratie bijwerken.
Verder vertoonde Kymmell tijdens zijn ambtstermijn als burgemeester van Havelte ook ander ongebruikelijk gedrag. Zo zou hij meerdere archiefstukken van de gemeente Havelte als oud papier verkocht hebben. Ook gaan er geruchten dat hij archiefstukken als ‘kontjespapier’ zou hebben gebruikt. Wc-papier dus.
'Archiefstukken als ‘kontjespapier'
Fraude in Havelte
In 1883 werd Kymmell gedwongen overgeplaatst naar Nijeveen, waar hij nog een kans kreeg. Ook daar bakte Jan Abraham Rudolph er weinig van. Als ambtenaar van de burgerlijke stand had hij een of meerdere valse huwelijksakten opgemaakt. Bovendien was hij tot tweemaal toe niet bij een huwelijksvoltrekking komen opdagen. Kymmell maakte het zelfs zo bont dat hij werd veroordeeld. De Vlissingse Courant schreef het volgende over hem:
De heer J.A.R. Kijmmell was in Mei 1883 burgemeester van Havelte en nam als ambtenaar van den burgelijken stand kennis van de aangifte van een voorgenomen huwelijk van een Jonkman uit H. met een meisje te S. Toen men te bepaalder tijd ten raadhuize verscheen, had de burgemeester echter iets verzuimd, waardoor de stukken niet in orde waren; omdat goed te maken, beloofde hij, over acht dagen te S. bij de bruid aan huis te zullen komen trouwen, hetgeen geschiedde.
Toen nu eenigen tijd later de jonge man te S. zijn eerstgeborene kwam aangeven, bleek echter, dat de trouwerij niet in orde was geweest, daar K. te weinig getuigen had geëischt en bovendien op vreemd grondgebied geen huwelijk had mogen voltrekken, alsook de stukken niet overeenkomstig de waarheid had ingeschreven.
Vonnis
De straf die Kymmell hiervoor kreeg van het hof in Leeuwarden was een half jaar gevangenisstraf en 50 gulden boete. Zijn advocaat, Mr. Marius H. Gratama, ging in beroep, maar dat werd afgekeurd. Na de helft van zijn straftijd uitgezeten te hebben, werd hem gratie verleend en kwam hij op 1 oktober 1884 vrij.
Terug naar Assen
Na zijn gevangenisstraf keerde Kymmell terug naar het Provinciaal Archief, inmiddels Rijksarchief. Hij begon hier in los dienstverband, waarmee hij 1,25 gulden per dag verdiende. In die tijd was dit een gemiddeld inkomen.
In 1892 kreeg hij promotie en werd aangesteld als klerk bij het archief en vijf jaar daarna werd hij archiefmedewerker.
Nadat hij in juli 1901 in overspannen toestand drie archiefstukken had versnipperd op de openbare weg en bovendien weer een drankprobleem bleek te hebben, werd hij gedwongen ontslag te nemen bij het Rijksarchief.
Ondanks alle commotie heeft Kymmell veel betekend voor de archieven. Zijn inventarisatie van het gemeentearchief van Assen was voor die tijd een moderne en goede inventaris.
Einde van zijn leven
In 1922 is Kymmell, onder invloed van sterke drank, in het Noord-Willemskanaal terechtgekomen. Hij overleed op dezelfde dag. Kymmell liet geen vrouw of kinderen achter.
Bronvermelding
Bos, J., & Foorthuis, W. R. (1990). Drentse biografieën, deel 2. Meppel: Boom.
Vlissingse Courant. (1884, 8 mei). Krantenbank Zeeland.
Afbeeldingen
Portret van Jan Abraham Rudolph Kymmell (1851-1922) uit Assen. Kramer, Johannes Gerhardus, Collectie R.C.C. Timmermans-Kymmell, Drents Archief.
Dhr. Marius Hendrik Gratama (1861-1919) en rechts op de foto dhr. Jan Abraham Rudolph Kymmell (1851-1922). Familiearchief Gratama, Drents Archief.